TYPOGRAFIONY

rysunek / kolaż

Cykl Typografiony powstaje w oparciu o jedenaście wybranych zdań z poezji Pabla Nerudy. Nie są one jednak przywoływane w formie cytatów ani traktowane jako ilustracja poezji. Stają się tworzywem obrazu — materiałem poddawanym wielokrotnym przekształceniom, powtórzeniom, przesunięciom i permutacjom.

Punktem wyjścia jest słowo, lecz w procesie tworzenia stopniowo przestaje ono funkcjonować wyłącznie jako nośnik językowego znaczenia. Jedenaście wybranych zdań traktuję jako otwarty repertuar, pozostawiając sobie pełną swobodę w ich wykorzystaniu. Niektóre rysunki buduję w oparciu o jeden przetworzony wyraz, w innych wykorzystuję wszystkie jedenaście zdań. Powtarzane frazy, fragmenty zdań, pojedyncze litery i całe bloki tekstu zaczynają działać jak znaki plastyczne. Ich rytm, zagęszczenie, kierunek, skala i rozmieszczenie w przestrzeni obrazu stają się elementami kompozycji równorzędnymi z pozostałymi środkami rysunkowymi.

Istotna jest tu repetatywność. To samo zdanie, powracając wielokrotnie, za każdym razem może przyjąć inną formę i znaleźć się w innym miejscu obrazu. Powtórzenie nie oznacza jednak identyczności. Fraza podlega kolejnym przekształceniom, a jej rytmiczne pojawianie się buduje strukturę i tożsamość poszczególnych prac. Słowo zostaje poddane procesowi wizualnego przetwarzania, w którym znaczenie językowe zaczyna przenikać się ze znaczeniem plastycznym.

Interesuje mnie szczególnie napięcie pomiędzy tymi dwoma sposobami funkcjonowania tekstu. Z jednej strony dążę do sprowadzenia litery, słowa czy całego bloku tekstu do znaku niemal czysto malarskiego — do formy, rytmu, faktury i materii obrazu. Z drugiej strony nie chcę całkowicie pozbawić tekstu jego znaczenia. Przeciwnie: chcę, aby znaczenie wybranych zdań przeniknęło do obrazu i wpłynęło na jego charakter, nawet jeśli nie jest odczytywane w sposób dosłowny.

W ten sposób tekst tworzy drugą, głębszą warstwę obrazu. Nie musi być przeczytany, aby oddziaływać. Jego sens może funkcjonować poza bezpośrednim odczytaniem — poprzez rytm powtórzeń, nagromadzenie, fragmentaryczność i sposób, w jaki tekst zostaje włączony w strukturę rysunku.